Ołówek w Ameryce – początki

Około 1800 roku nie było jeszcze w Ameryce zorganizowanej na skalę przemysłową produkcji ołówków. Co nie oznacza, że ich nie produkowano. Wszystko rozwijało się podobnie jak 200 lat wcześniej w Europie, w której ołów był, na długo przed grafitem, używany do pisania czy rysowania po papierze. Wprawdzie ołówki z Europy były obecne, ale jeszcze w bardzo ograniczonej ilości i drogie. Najbardziej znanym konkurentem ołówków grafitowych był tzw. quill pencil, czyli gęsie pióro z ołowianym wkładem wewnątrz.

Był to instrument piśmienny słabej jakości, którego produkcja miała raczej charakter chałupniczy. Każdy kto chciał, sam mógł sobie wykonać taki instrument. Wystarczyło mieć pióro gęsie, ołów, tygielek i rzepę. Pióro przycinano do długości kilku cali. Jedną końcówkę wciskano w pozycji pionowej w rzepę. Ołów topiono i wlewano do wnętrza pióra i w ten sposób otrzymywano coś w rodzaju wkładu, którym pisano.

Ślad jaki pozostawiał na papierze ten instrument był blady. Używano go do kreślenia linii i marginesów. Postępowano więc dokładnie tak samo jak wcześniej w Europie. Quill pencil, czyli gęsi ołówek, miał wkład wykonany ze stopu ołowiu i cyny.

We wczesnych latach po 1800 roku zagraniczne ołówki grafitowe były używane przez artystów, inżynierów-samouków, urzędników. Bardzo możliwe, że były wykonywane według receptury Conté. Prawdopodobnie były też dostępne niewielkie kawałki grafitu z Borrowdale z Anglii. Były to resztki po nie do końca zużytych ołówkach bądź takie, które powypadały z drewnianej oprawy ołówków. Taki łatwo dostępny, dobrej jakości surowiec, zachęcał do eksperymentów.

Horace Hosmer urodził się w 1830 roku w Concord w Massachusetts. Był człowiekiem wielu zawodów. Pracował m.in. przy produkcji ołówków i był sprzedawcą. Pisał także krótkie artykuły o wczesnych ich producentach. Około 1880 roku zamieszczał je w Leffel’s Illustrated News. Według niego pierwszą producentką ołówków grafitowych w Ameryce była pewna dziewczyna z miejscowości Concord w stanie Massachusetts. Była ona uczennicą w szkole dla dziewcząt w mieście Medford. Oprócz nauki szkicowania, malowania, wyszywania itp., nauczyła się też wykorzystywać kawałki i końcówki grafitu z Borrowdale. Rozcierała je na drobny proszek i mieszała w roztworze z gumy arabskiej lub kleju. Oprawy tak powstałego grafitu wykonywała z gałązek czarnego bzu. Ich miękisz usuwała drutem do robót dziewiarskich. Z wiedzy autora wynika, że była to pierwsza próba produkcji ołówków grafitowych w Ameryce. 40 lat wcześniej, w 1840 roku, autor, jako 10-letni chłopiec, pomagał produkować tej samej osobie ołówki z ołowiu i angielskiej czerwonej kredy.

Relacje innych autorów na temat tej początkowej produkcji różnią się nieco między sobą w szczegółach. Jednak istota pozostaje ta sama. Można więc założyć, że w przybliżeniu tak to wyglądało. Jednocześnie było wielu eksperymentatorów, którzy kładli już podwaliny pod masową, rodzimą produkcję ołówków grafitowych.

Źródło: Henry Petroski, The Pencil, Alfred A. Knopf, New York, 2012.

One thought on “Ołówek w Ameryce – początki

  1. I have noticed you don’t monetize artykulypismienne.com, don’t waste your traffic, you can earn extra cash every month
    with new monetization method. This is the best adsense
    alternative for any type of website (they approve all sites), for more
    info simply search in gooogle: murgrabia’s tools

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s